การทำสมาธิด้วยการสแกนร่างกาย (BSM) เกี่ยวข้องกับการดึงความสนใจไปที่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย การปฏิบัตินี้สามารถช่วยให้คุณถึงความรู้สึกทางร่างกาย ความรู้สึก และอารมณ์ของตนเองมากขึ้น หรือเป็นการนำจิตไปจับที่อวัยวะต่าง ๆ ช่วยดึงสติให้กลับมาอยู่ ณ ปัจจุบันได้ การทำสมาธิเป็นวิธีปฏิบัติแบบโบราณที่ช่วยทำให้เราทุก ๆ คนได้พัฒนาการรับรู้ที่ดีขึ้นในช่วงเวลาปัจจุบันได้ โดยที่การทำสมาธิมีหลายประเภท

การทำสมาธิด้วยการสแกนร่างกาย (BSM) มีข้อดียังไง

การทำสมาธิด้วยการสแกนร่างกาย หรือ BSM อาจช่วยทำให้ผู้ที่ฝึกมีความเข้าใจร่างกายและจิตใจของตนเองมากขึ้น สามารถเรียนรู้เกี่ยวกับแหล่งที่มาของความคิดและความรู้สึกเชิงลบหรือไม่พึงประสงค์ผ่านทาง BSM และยังอาจเรียนรู้วิธีตอบสนองต่อร่างกายของตัวเองได้อย่างเหมาะสมมากขึ้น ซึ่งสามารถนำไปสู่ทัศนคติเชิงบวกต่อชีวิต และการปรับปรุงความเป็นอยู่โดยรวม

ประโยชน์ที่อาจเกิดขึ้นได้แก่

• เพิ่มความตระหนักรู้ในตนเอง
• ปรับปรุงการควบคุมอารมณ์
• ลดความเครียดและความวิตกกังวล
• ทำให้การนอนหลับดีขึ้น 
• ลดความเจ็บปวด
• ลดความดันโลหิต

BSM เป็นการทำสมาธิประเภทหนึ่งที่เกี่ยวข้องกับการมุ่งความสนใจ และความตระหนักรู้ถึงความรู้สึกที่เกิดขึ้นในร่างกาย การทำสมาธิรูปแบบนี้อาจช่วยทำให้คุณพัฒนาการรับรู้ต่อตัวเองได้ดีขึ้น ซึ่งเป็นความสามารถในการระบุ ตีความ และตอบสนองต่อสัญญาณภายในได้อย่างเหมาะสม 

วิธีทำสมาธิสแกนร่างกาย

การทำสมาธิแบบ BSM ให้เริ่มต้นจับจิตที่ศีรษะและค่อย ๆ ไล่ลงไปจนถึงนิ้วเท้าหรือในทางกลับกัน ในระหว่างการสแกนนี้ ให้คุณมุ่งความสนใจไปที่ความรู้สึกที่เกิดขึ้นภายในส่วนต่าง ๆ ของร่างกาย ความรู้สึกเหล่านี้อาจรวมถึงสิ่งต่อไปนี้ 

• รู้สึกเสียวซ่า
• ความเจ็บปวด
• รู้สึกไม่สบาย
• อุณหภูมิของร่างกาย 

ผู้เริ่มต้นในการฝึกสมาธิด้วย BSM ควรใช้เวลาอย่างน้อย 15 นาทีในการฝึกฝน เมื่อเวลาผ่านไปก็สามารถเพิ่มระยะเวลาได้ การเริ่มต้นเส้นแนวทางการทำสมาธิอาจเป็นเรื่องท้าทาย ดังนั้นจึงควรเริ่มต้นจากเล็ก ๆ น้อย ๆ และค่อย ๆ เพิ่มเวลาให้มากขึ้น

คุณสามารถฝึกด้วยวิธี BSM ไม่ว่าจะนอนราบหรือนั่งในท่าที่สบาย ได้ตามต้องการ โดยทำตามขั้นตอนเหล่านี้ 

• ขั้นตอนที่ 1: เข้าท่าที่สบาย ไม่ว่าจะนอนหรือนั่งก็ได้
• ขั้นตอนที่ 2: ปิดตา
• ขั้นตอนที่ 3: หายใจเข้าลึก ๆ และนำการรับรู้มาสู่ร่างกาย
• ขั้นตอนที่ 4: เมื่อพร้อม หายใจเข้าและสร้างความตระหนักรู้ทั้งศีรษะหรือนิ้วเท้า ถ้าความรู้สึกเกิดขึ้นที่ส่วนอื่นของร่างกายแล้ว ให้นำการรับรู้ไปยังส่วนอื่นของร่างกายแทน
• ขั้นตอนที่ 5: สังเกตและใส่ใจกับความรู้สึกต่าง ๆ เช่น การรู้สึกแน่น หรือรู้สึกไม่สบาย  
• ขั้นตอนที่ 6: หลังจากสแกนส่วนใดส่วนหนึ่งของร่างกายแล้ว ให้ย้ายไปยังส่วนที่อยู่ติดกัน เช่น ถ้าเริ่มจากศีรษะ ให้ขยับไปที่คอ ไหล่ หน้าอก และอื่น ๆ ทำเช่นนี้ต่อไปทั่วทั้งร่างกาย
• ขั้นตอนที่ 7: เมื่อการสแกนร่างกายเสร็จสิ้น ให้ลุกขึ้นช้า ๆ การอยู่นิ่ง ๆ เป็นระยะเวลาหนึ่งอาจทำให้ความดันโลหิตลดลง ดังนั้นการลุกขึ้นเร็วเกินไปอาจส่งผลให้เกิดอาการวิงเวียนศีรษะได้

ในระหว่างการทำสมาธิ เป็นเรื่องปกติที่จิตใจจะฟุ้งซ่าน โดยเฉพาะผู้ที่เริ่มทำสมาธิใหม่ ๆ แต่เมื่อมีการฝึกสมาธิต่อไป คุณก็จะสังเกตเห็นว่าจิตใจของตนมีสมาธิมากขึ้น